ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ: Η αποκάλυψη όλου του ψηφιδωτού

Η σημερινή ανακοίνωση του Υπ. Πολιτισμού

Συνεχίζεται η ανασκαφική εργασία στον λόφο Καστά, από την ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Αφαιρούνται από τον λόφο οι επιχώσεις και τα μπάζα της ανασκαφής Λαζαρίδη. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η αφαίρεση στη δυτική πλευρά και συνεχίζονται οι εργασίες πίσω και ανατολικά από τη θόλο.

Σήμερα που αφαιρέθηκαν και τα τελευταία στρώματα χωμάτων από την ανατολική πλευρά του ψηφιδωτού, αποκαλύφθηκε η τρίτη μορφή της παράστασης, πίσω από τον γενειοφόρο άνδρα, ο οποίος -εκτός από το στεφάνι- φοράει και κόκκινο ιμάτιο.

Πρόκειται για γυναικεία νεανική μορφή, με κόκκινους ανεμίζοντες βοστρύχους, η οποία φοράει λευκό χιτώνα που συγκρατείται με κόκκινη λεπτή ταινία στο ύψους του στήθους. Φέρει κόσμημα στον καρπό του αριστερού της χεριού. Είναι προφανές ότι πρόκειται για την μυθολογική παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, με την παρουσία του θεού Ερμή ως ψυχοπομπού, όπως είθισται σε ανάλογες αναπαραστάσεις (φωτο 1, 2, 3).

Είναι εκπληκτική η παράσταση όχι μόνον για τον χρωματικό της πλούτο, αλλά και για την τέλεια εκτέλεση του σχεδίου. Στην παράσταση του ψηφιδωτού παρουσιάζεται και η τρίτη διάσταση, ιδιαίτερα στην απεικόνιση του ψυχοπομπού και της Περσεφόνης. Είναι φανερό ότι η παράσταση παραπέμπει και στην αντίστοιχη της αρπαγής της Περσεφόνης, στον λεγόμενο Τάφο της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Όμως η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης, στις Αιγές είναι τοιχογραφία. Εδώ, για πρώτη φορά, απαντάται σε βοτσαλωτό ψηφιδωτό, σε ταφικό μνημείο. Οι διαστάσεις του ψηφιδωτού δαπέδου ήτοι 4,5Χ3.

Με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού δαπέδου δόθηκε η δυνατότητα και για την τελική υποστύλωση του επιστυλίου των Καρυατίδων. Φυσικά, έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες προστασίας του ψηφιδωτού οι οποίες συνίστανται:
α. Επικάλυψη με φύλλα φελιζόλ
β. Και πάνω από αυτά ξύλινη επένδυση
Σε ύψος 40 εκ. πάνω από την ξύλινη επένδυση θα μπει το δάπεδο πρόσβασης για τον τέταρτο χώρο, το οποίο θα στηριχτεί στην τρίτη σειρά αντιστήριξης.

Με την τομή που έγινε στο κατεστραμμένο τμήμα του ψηφιδωτού διαπιστώθηκαν οι συνθήκες έδρασης του δαπέδου που είναι οι εξής: Κονίαμα 8-10 εκατοστών ως υπόβαση του ψηφιδωτού, πιο κάτω έχουμε στρώση από κροκάλες πάχους 10-12 εκατοστά, οι οποίες εδράζονται στο φυσικό έδαφος, υπό μορφή σκληρής αργιλώδους άμμου.

Στον τέταρτο χώρο ήτοι στον τρίτο θάλαμο, έχει ολοκληρωθεί η υποστύλωση. Δεν προχώρησαν οι ανασκαφικές εργασίες, επειδή η ομάδα ασχολήθηκε με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού.

Μενδώνη: «Κοινά χαρακτηριστικά του ψηφιδωτού της Αμφίπολης με του «τάφου της Περσεφόνης» »

«Υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά του ψηφιδωτού στην Αμφίπολη με την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα που απεικονίζεται στον «τάφο της Περσεφόνης»»  στις Αιγές (δεύτερη φωτoγραφία κάτω) τόνισε στον ΑΝΤ1 η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, συνιστώντας υπομονή μέχρι να «μιλήσει» από μόνο του το μνημείο.

«Θεωρώ απίθανο ο νεκρός που έχει ταφεί στην Αμφίπολη να είναι αυτός που απεικονίζεται στο ψηφιδωτό να οδηγεί το άρμα. Το πιθανότερο είναι να απεικονίζεται η απαγωγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα», δήλωσε από την πλευρά της στο Mega η αρχαιολόγος Γεωργία Αλευρά. Δεν απέκλεισε όμως και το ενδεχόμενο να απεικονίζεται στο άρμα ο Φίλιππος B’.

Σημειώνεται ότι ο γενειοφόρος οδηγός του άρματος φέρει στεφάνι δάφνης, ενώ ο Ερμής, που στέκεται μπροστά του, φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αρχαιολόγων, το γεγονός ότι ο Ερμής απεικονίζεται ως ψυχοπομπός ενισχύει την εικασία πως ο ένοικος του τάφου είναι άνδρας.

Μιλώντας την Κυριακή στον ΣΚΑΪ, ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Βαλαβάνης δήλωσε ότι το ψηφιδωτό καταδεικνύει τη μοναδικότητα του τάφου και επιβεβαιώνει τη χρονολόγηση του στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα.

Ανέφερε ότι δεν έχει βρεθεί ψηφιδωτό αυτού του μεγέθους σε μακεδονικό τάφο και η απεικόνιση δείχνει το κύρος του προσώπου που είναι θαμμένο εκεί.